सत्तारूढ गठबन्धनमा रहेका चार कम्युनिष्ट पार्टी (नेपाली कांग्रेस बाहेक)ले चीनको इशारामा समस्या निम्त्याउने भन्ने कुरामा सचेत भएर पनि प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन–नेपाल कम्प्याक्टलाई अनुमोदन गर्ने पक्षमा छन् ।
प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेले बहिस्कार गरेको शुक्रबारको सर्वदलीय बैठकमा सत्तारुढ गठबन्धनका (कम्युनिष्ट) नेताहरूले संसदमा अगाडि बढाउने प्रधानमन्त्री देउवाको विचारको विरोध गर्दा यो स्पष्ट भएको हो ।
सरकारको नेतृत्व गर्न प्रधानमन्त्री देउवालाई काँधमा काँधमा पुर्याउँदै आएका कम्युनिष्ट पार्टीका नेताहरूले एमसीसी सम्झौताका केही दफाहरूले नेपालको सार्वभौमसत्तामा आँच पु¥याउने र अहिलेको अवस्थामा यसलाई समर्थन गर्न नसकिने भन्दै आफ्नो नियमित अडान दोहोर्याए ।
स्मरण रहोस्, हालै वासिङ्टनमा भएको एमसीसी सञ्चालक समितिको बैठकले नेपाल सरकारले निकट अवधिमा सम्झौता अनुमोदन गर्ने प्रतिबद्धतालाई सञ्चालक समितिले नोट गरेको हो ।
अहिले प्रधानमन्त्री देउवा अन्योलमा छन् । आफ्नो सरकारले एमसीसी अनुमोदनका लागि संसदमा पेस गरेमा गठबन्धन टुट्ने सम्भावना रहेको राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले सरकारले एमसीसी अगाडि बढाएमा आफ्नो पार्टी गठबन्धनबाट बाहिरिने दोहोर्याएका छन् ।
यसबाहेक, यसलाई अगाडि बढाए पनि संसदमा बहुमतले अस्वीकृत हुने सम्भावना पनि उत्तिकै छ ।
सम्भवतः प्रधानमन्त्री देउवाले यसलाई अनुमोदनका लागि हरसम्भव प्रयास गरिरहेका छन् र ढिलो भए पनि अमेरिकी सहायकबाट चर्को र स्पष्ट सन्देश पाएपछि आफूले एमसीसीलाई अगाडि बढाउन खोजेको अमेरिकालाई जानकारी गराउने प्रयास गर्नेछन् । नेपाल भ्रमणका क्रममा विदेशमन्त्री डोनाल्ड लुले भने, ‘अमेरिकाले नेपाललाई एमसीसी अनुमोदन गर्न बाध्य पार्ने छैन । नेपालले अनुदान नदिए अरु देशमा खर्च गर्छौं ।
संयुक्त राज्य अमेरिका फर्किनुअघि लुले नेपालले यसलाई अनुमोदन गर्न "परामर्शात्मक र लोकतान्त्रिक दृष्टिकोण अपनाउने" सुझाव दिएको बताए।
तर, एमसीसीलाई कुनै पनि हालतमा अनुमोदन नगर्न चीनको दबाबमा कम्युनिष्ट पार्टी रहेको स्रोतले दाबी गरेको छ ।
यो कुरालाई विचार गर्नुहोस्: 13 डिसेम्बरमा, चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको केन्द्रीय समिति अन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय मामिला मन्त्री समेत रहेका एक चिनियाँ अधिकारी चेन चाओले एमाले नेता शंकर पोखरेलसँगको भिडियो कुराकानीमा पछिल्लो समय " MCC लाई अनुमोदन गर्नु अघि पार्टीको स्थितिमा पुनर्विचार गर्नुहोस्।
यसैबीच, खबरहबले हालै नेपालका सुरक्षा अधिकारीहरूले तयार पारेको अत्यन्त गोप्य कागजातको आधारमा एउटा समाचार प्रकाशित गरेको छ जसमा भनिएको छ कि तेस्रो देशहरू, विशेष गरी संयुक्त राज्य अमेरिकासँग नेपालको सम्बन्ध चिसाउन चीनले "भूमिका खेलिरहेको" र हाल सक्रिय रूपमा प्रचार, लबिङ गरिरहेको छ। र MCC विरुद्ध खर्च।
चाखलाग्दो कुरा के छ भने सरकारमा रहँदा एमसीसी अनुमोदन गर्ने पक्षमा रहेको नेकपा एमालेले बल गठबन्धन सरकारको कोर्टमा रहेको भन्दै आफ्नो अडान परिवर्तन गरेको र प्रमुख प्रतिपक्षको हैसियतमा एमालेले आफ्नो अडान स्पष्ट गर्ने बताएको छ । पछि।
नाम नखुलाउन रुचाउने एक नेपाली राजनीतिक नेताले भने, ‘चीन कुनै पनि हालतमा एमसीसी अनुमोदन होस् भन्ने चाहँदैन । त्यसैले यसले नेपालको वामपन्थी दलहरूलाई एमसीसीको विरुद्धमा उभिन दबाब दिइरहेको छ ।”
यसैबीच विश्लेषक सरोज मिश्रले MCC अनुमोदन गर्ने कुरामा केही मुट्ठीभर नेपालीले आफूलाई “चिनियाँभन्दा बढी चिनियाँ” ठान्ने धारणा राख्छन्।
उहाँका अनुसार केही नेपाली नेताहरू, खासगरी कम्युनिष्टहरू नेपाल चीनको संरक्षक राज्य हो जस्तो व्यवहार गरिरहेका छन् र नेपाल चीनको पकडबाट बाहिर जाने चिन्तामा छन् ।
एमसीसीको पक्षमा वा विपक्षमा निर्णय गर्ने समय आएको मिश्राको भनाइ छ, किनभने एमसीसीबारे पूर्ण जानकारी नभएका आम जनतालाई उक्साएर सडकमा ल्याइयो ।
आइतबारको सर्वदलीय बैठकमा कांग्रेस बाहेक सबै राजनीतिक दलले प्रधानमन्त्री देउवालाई एमसीसीलाई ठूलो सहमतिबिना अगाडि नबढाउन ‘सुझाव’ दिन एकमत गरेका थिए।
प्रधानमन्त्री देउवा नेतृत्वको गठबन्धनको प्रमुख साझेदार माओवादी केन्द्रले प्रधानमन्त्रीलाई केही समय पर्खन भनेको छ, त्यसको अर्थ आफू पनि त्यसको पक्षमा नरहेको स्पष्ट पारेको छ ।
माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले प्रधानमन्त्री देउवालाई माओवादी केन्द्रको राष्ट्रिय सम्मेलनको समापन हुने मितिभन्दा अघि यस विषयमा निर्णय नगर्न आग्रह गरेको स्रोतको दाबी छ ।
यसैबीच, नेपाली कांग्रेसका सहमहामन्त्री जीवन परियारले सत्तारुढ गठबन्धनका दलहरूले सहमति गरेपछि मात्र संसदबाट एमसीसी अनुमोदन हुने बताएका छन् ।
परराष्ट्र मामिलाका जानकार अरुणकुमार सुवेदीले एमसीसीको विरुद्धमा रहेका मानिसहरूले चीन, चीनको नीति, उत्तर कोरियाली नीति र भेनेजुएलाको शासक प्रणालीलाई समर्थन गर्दै आएकाले यसको पछाडि चीनको हात रहेको स्पष्ट संकेत भएको बताउँछन् ।
