चिनियाँ प्रहरीले तिब्बती यात्रीहरूलाई रोके, एउटालाई नदीमा धकेले, अर्कालाई गोली हाने
चिनियाँ प्रहरीले जुलाइदेखि युशुमा रहेका तिब्बतीहरूको विशेष निगरानी गर्न थालेको छ । विशेष गरी मोबाइल फोनमा, सामाजिक सञ्जालमा राखिएको राजनीतिक टिका टिप्पणीहरुको चिनियाँ प्रहरीले खोजी गर्न थालेकोको हो ।
‘स्वतन्त्र तिब्बत पश्चिमी चीनको किङहाई प्रान्तका प्रहरीहरूले आइतबारको दिन अनियमित खोजीमा सडकमा यात्रा गरिरहेका तिब्बतीहरूको एउटा समूहलाई रोके । उनले खोजीको विरोध गर्ने एक जनालाई नदीमा धकेले जहाँ उनको मृत्यु भयो र हस्तक्षेप गर्न प्रयास गर्ने अर्कालाई गोली हाने’, तिब्बती स्रोतहरूले भने ।
५० वषीर्य ऋग्द्रक र २६ वषीर्य शेरब ज्ञात्सो अन्य सवारी चालकको समूह लिएर युशु तिब्बत स्वायत्त प्रदेशको डोमाडा गाउँ फर्किरहेका बेला चिनियाँ प्रहरीले सादा पोशाक लगाएर सडकमा रोकेका थिए । सो क्षेत्रमा बस्दै आएका तिब्बतीले सोमबार रेडियो फ्रि एसिया(आरएफए)लाई बताए ।
‘निरीक्षण गर्ने अधिकारीहरू प्रहरी हुन् भन्ने वास्तवमा तिनीहरू दुवैलाई थाहा थिएन, त्यसैले ऋग्ड्राकले एक जना अधिकारीको सामना गर्र्नुप¥यो, उनी कुन विभागका हुन् र किन रोकिए र खोजी गरिरहेका छन् भनी जान्न माग गरे’, गुमनामीको शर्तमा बोल्दै स्रोतले बतायो ।
‘क्रोधित, अधिकारीले रिग्ड्राकलाई बाटोबाट र ड्रिचु नदीमा धकेले’, स्रोतले भन्यो, ‘तिब्बतको उच्च भूभागबाट उत्पन्न याङ्से नदीको तिब्बती नाम प्रयोग गर्दै उनले भने, ‘स्थानीय तिब्बतीहरूले पछि नदीमा ऋग्द्रकको शवको खोजी गरे तर उनलाई कहिल्यै भेटेनन् ।’ ऋग्द्रक आफ्नी पत्नी, स्याङ्मो र दुई छोरीबाट बचेका छन् ।
डोमाडामा परिवारका पाँच सदस्य रहेका शेरब ग्यात्सो नामका यात्रुले पनि प्रहरीको सामना गरे र गोली खानुपर्यो । तर, अहिले स्थानीय अस्पतालमा उपचार भइरहेको र उनी खतराबाट बाहिर रहेको स्रोतले बतायो ।
किङ्हाईको युशु प्रिफेक्चरमा चिनियाँ प्रहरीसँगको मुठभेडको दृश्यमा तिब्बती यात्रीहरू भेला हुन्छन् ।
चिनियाँ अधिकारीहरूले युशु क्षेत्रमा तिब्बतीहरूको अनियमित खोजी हरू सञ्चालन गर्दै आएका छन् । जसलाई किगुडो पनि भनिन्छ ।
जुलाईदेखि मोबाइल फोनमा सोशल मिडिया र मेसेजिङ एपहरूमा विशेष ध्यान दिइरहेका छन्, सूत्रहरूले पहिलेका रिपोर्टहरूमा भनेका छन् ।
अगस्ट ८ को युशु प्रिफेक्चर स्थापनाको ७० औँ वार्षिकोत्सवका लागि राखिएका कडा सुरक्षाका बीच सामाजिक सञ्जालमा फोटो सेयर गरेको आरोपमा प्रहरीले तीन जनालाई पक्राउ गरेको युशुको एक स्रोतले बतायो ।
डोमाडा गाउँका रिन्चेन दोर्जे र केल्साङ नाइमा र ड्जा सर्शुलबाट ल्हुन्दुपको रूपमा चिनाइएका ती मानिसहरूलाई प्रहरीले त्यस क्षेत्रमा अनियमित निरीक्षण गर्दै पक्राउ गरेको थियो । उक्त स्रोतले बताएअनुसार ती मानिसहरूलाई निर्वासनमा बस्ने तिब्बतीहरूसँग वेच्याट सोशल मीडिया प्लेटफर्ममा स्थानीय घटनाहरूको फोटो शेयर गर्ने आरोप लगाइएको थियो ।
काइगुडो शहरको बजार चोकमा तैनाथ प्रहरीले वार्षिकोत्सवको दौडान निरीक्षण गरे र सडक र खेल मैदानहरूलाई पनि निगरानीमा राखियो भनी स्रोतले बतायो ।
चीनले पश्चिमी चिनियाँ प्रान्तका तिब्बत र तिब्बती क्षेत्रहरूमा विरोध प्रदर्शन वा अन्य राजनैतिक रूपमा संवेदनशील सूचनाहरू निर्वासनमा बस्ने तिब्बतीहरूलाई र अन्य बाह्य सम्पर्कहरूलाई समाचारको प्रवाह रोक्ने उद्देश्यले कडा सञ्चार क्लम्पडाउन लगाएको छ भनी सूत्रहरू बताउँछन् ।
पहिले स्वतन्त्र राष्ट्र तिब्बतमाथि आक्रमण गरेर ७० वर्षअघि बलपूर्वक चीनमा समावेश गरिएको थियो ।
चिनियाँ अधिकारीहरूले यस क्षेत्रमा कडा पकड कायम राखेका छन् । तिब्बतीहरूको राजनैतिक गतिविधि र सांस्कृतिक तथा धार्मिक पहिचानको शान्तिपूर्ण अभिव्यक्तिमा प्रतिबन्ध लगाएका छन् । तिब्बतीहरूलाई सतावट, यातना, कारावास र गैर–न्यायिक हत्याको अधीनमा राखेका छन् ।
समाचार साभार : आरएफए डट ओआरजी
