चिनियाँ अधिकारीहरूले जुलाई २०२१ मा बन्द गरिएको चीनको छिन्घाइ प्रान्तको तिब्बती भाषाको पाठ्यक्रमको साथ निजी विद्यालयमा काम गर्ने सह-संस्थापक र शिक्षकहरूलाई उत्पीडन गरिरहेको छ, तिब्बती स्रोतहरूले भने।
तिब्बती संस्कृतिको प्रवर्द्धन गर्ने र तिब्बती भाषामा शिक्षा प्रदान गर्ने विद्यालयहरूमा व्यापक बन्दाबन्दीको बीचमा अधिकारीहरूले तिब्बती जनसंख्या भएको धारलाग वा चिनियाँ भाषामा डाली, गोलोग काउन्टी वा किङ्घाईको तिब्बती स्वायत्त प्रान्तको गुओलुओ स्कूल बन्द गरे।
त्यसबेला, त्यहाँका विद्यार्थीहरूलाई चिनियाँ पाठ्यक्रम प्रस्ताव गर्ने क्षेत्रका चिनियाँ सरकार-सम्बद्ध विद्यालयहरूमा भर्ना हुन भनिएको थियो, रेडियो फ्री एशियाले रिपोर्ट गरेको छ।
यसैबीच, अधिकारीहरूले विद्यालयका सह-संस्थापक, खेनपो जिग्मे कुंगा ग्याल्टसेन र त्यहाँ पढाउने शिक्षकहरूलाई निगरानी र कुटपिट गरिरहेका छन्, सुरक्षा कारणहरूका लागि पहिचान गर्न अस्वीकार गर्ने दुई स्रोतले भने।
"चिनियाँ सरकारले सन् २०२१ मा सेङ्द्रुक ताक्से स्कूल बन्द गरेदेखि नै उक्त साइटलाई प्रयोगविहीन राखिएको छ," तिब्बत भित्रका एक तिब्बतीले भने। “विद्यालयका सबै शिक्षक र सम्बद्ध कर्मचारीहरूलाई सोधपुछका लागि लगातार प्रहरी चौकीमा बोलाएर कडा निगरानीमा राखिएको छ। उनीहरू कसलाई भेट्छन् भनेर पनि निगरानी भइरहेको छ।
निर्वासनमा बस्दै आएका एक तिब्बतीले अवस्थाको ज्ञान भएकाले विद्यालयका धेरैजसो पूर्व विद्यार्थीहरू चिनियाँ सरकारी विद्यालयमा भर्ना भएको बताए।
"सुरुमा, सरकारले जबरजस्ती सेङ्द्रुक तक्से विद्यालय बन्द गरेपछि उनीहरूले अझै पनि चिनियाँ सरकारको निगरानीमा विद्यालय परिसरलाई शिक्षाको प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न लागेको बताएका थिए, तर झन्डै दुई वर्ष बितिसक्यो, विद्यालय निष्क्रिय छ।" स्रोतले भन्यो ।
चिनियाँ सरकारले २०२० र २०२१ को बीचमा तिब्बतका धेरै निजी विद्यालयहरू बन्द गर्यो र विद्यार्थीहरूलाई तिब्बती भाषा र बौद्ध अध्ययनमा बाहिरी शिक्षाका लागि शुल्क तिर्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो।
अधिकारीहरूले विद्यालय बन्द गरेको करिब तीन हप्तापछि, उनीहरूले दोस्रो र तेस्रो कक्षाका विद्यार्थीहरूलाई पढाउने रिन्चेन केईलाई हिरासतमा लिए र कथित मानसिक रोगको कारणले उनलाई अस्पताल लगे। उनलाई पछि पृथकतावादलाई उक्साएको आरोप लगाइएको थियो र उनको घरमा गिरफ्तार गरियो, तर अन्ततः अगस्त २०२२ मा रिहा भयो, आरएफएले पहिले रिपोर्ट गर्यो।
चिनियाँ अधिकारीहरूले बारम्बार तिब्बतीहरू विरुद्ध पृथकतावादको आरोप प्रयोग गर्छन् जसले चीनको बहुसंख्यक हान जनसंख्याको प्रभुत्वमा तिब्बतको भाषा र संस्कृतिको संरक्षणलाई बढावा दिन्छ।
निजी तिब्बती विद्यालयहरूको जबरजस्ती बन्दले तिब्बतीहरूलाई आफ्नै भाषा सिक्ने र आफ्नो धर्म अभ्यास गर्ने स्वतन्त्रताको प्रयोग गर्ने ठाउँको दशकौं लामो चिन्ता थपेको छ।
भाषा अधिकार हालका वर्षहरूमा तिब्बतीहरूको राष्ट्रिय पहिचानलाई जोड दिने प्रयासहरूको लागि विशेष ध्यान केन्द्रित भएको छ, गुम्बाहरू र शहरहरूमा "गैरकानूनी संघसंस्था" मानिने अनौपचारिक रूपमा संगठित भाषा पाठ्यक्रमहरू र शिक्षकहरूलाई हिरासत र गिरफ्तारीको अधीनमा, स्रोतहरू भन्छन्।
Translated by Tenzin Dickyi for RFA Tibetan. Edited by Roseanne Gerin and Malcolm Foster.
