चीनको बढ्दो आणविक शस्त्रागारले इन्डोप्यासिफिक स्थिरतालाई खतरामा पार्यो
चीनको आणविक निर्माणको तीव्र गतिले यसलाई सन् २०२७ सम्ममा ७०० सम्म डेलिभर गर्न सकिने आणविक वारहेडहरू उपलब्ध गराउन सक्ने अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले जारी गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि चीनले २०३० सम्ममा कम्तिमा १,००० वारहेडहरू राख्ने योजना बनाएको छ, जुन २०२० मा अमेरिकाको प्रारम्भिक प्रक्षेपण भन्दा बढी छ।
ूपीआरसीले पहिले नै आणविक(सक्षम वायु प्रक्षेपण ब्यालिस्टिक मिसाइल ९एएलबीएम० को विकास र यसको जमीन र समुद्रमा आधारित आणविक क्षमताहरूको सुधारको साथ एक नवजात आणाविक ट्रायडु स्थापना गरिसकेको छ’ यसले भन्यो।
अहिले आणविक हतियार वृद्धि गर्ने एक मात्र राष्ट्र पिआरसी (जनता गणतन्त्र चीन) हो, ूअमेरिकी इन्डो(प्यासिफिक कमाण्डर एडमिरल जोन अक्विलिनोले भने। उनले भर्खरै इन्डोनेसियामा पत्रकार सम्मेलनमा चीनले ू३०० आणविक साइलोहरू भित्रिरहेकोू खुलासा गरे।
अमेरिकी इन्डोप्यासिफिक कमाण्डरले चीनको बढ्दो आणविक हतियारले यस क्षेत्रको स्थायित्वलाई खतरामा पार्ने चेतावनी दिएका छन्, बेइजिङले दोस्रो विश्वयुद्धपछिको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो सैन्य निर्माणू गरिरहेको छ ।
अमेरिकी इन्डो(प्यासिफिक कमाण्डरले चीनको बढ्दो आणविक हतियारले क्षेत्रको स्थायित्वलाई खतरामा पार्ने चेतावनी दिएका छन्, बेइजिङले दोस्रो विश्वयुद्धपछिको ूइतिहासमा सबैभन्दा ठूलो सैन्य निर्माणू गरिरहेको छ ।
एडिएम एक्वीलिनोले अष्ट्रेलिया, एडिएम एक्वीलिनो प्रतिरक्षा सम्झौताको चीनको विरोध पछि टिप्पणी गरे, जसले अष्ट्रेलियालाई आणविक(संचालित पनडुब्बीहरू प्रदान गर्नेछ। बेइजिङले आणविक प्रसार जोखिममा रहेको बताएको छ। ूयदि तपाइँ आणविक हतियार र आणविक हतियारको दौडको चिन्ताको बारेमा कुरा गर्न चाहनुहुन्छ भने, तपाइँले केवल (जनताको गणतन्त्र चीन) मा हेर्नु पर्छ,ू एक्विलिनोले अवलोकन गरे।
अक्विलिनो क्षेत्रीय सहयोग सुधार गर्न वार्षिक संयुक्त सैन्य अभ्यास सुपर गरुडा शिल्ड अभ्यासका लागि इन्डोनेसियामा थिए। अगस्ट १ देखि १४ सम्म भएको उक्त अभ्यासमा अमेरिका, इन्डोनेसिया, जापान, सिङ्गापुर र अष्ट्रेलियाका ५ हजारभन्दा बढी सैनिक सहभागी थिए। भारत, क्यानडा, फ्रान्स, मलेसिया, दक्षिण कोरिया, पपुवा न्युगिनी, टिमोर लेस्टे, र युनाइटेड किंगडम पर्यवेक्षक राष्ट्रहरूको रूपमा सामेल भयो।
बेइजिङले एयूकेयूए राष्ट्रहरूलाई ूगम्भीर आणविक प्रसार जोखिमहरूू को कुनै वास्ता नगरेको आरोप लगाएको थियो, चेतावनी दियो कि यसले ूक्षेत्रको शान्ति र सुरक्षाू लाई कमजोर पार्न सक्छ। चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता झाओ लिजियानले जुलाई २९ तारिख पत्रकार सम्मेलनमा अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सीका सबै सरोकारवालाहरू सहमत नभएसम्म र उक्त निकायले सम्झौताको निरीक्षण गरेको खण्डमा आणविक सूचना आदानप्रदान गर्न दिन नहुने बताए।
चीन र इन्डोनेसियाले समीक्षा अनुरोधहरू पेश गरेपछि संयुक्त राष्ट्र संघले आणविक हतियारहरूको अप्रसार सम्बन्धी सन्धिका पक्षहरूको दशौं समीक्षा सम्मेलन अगस्ट १ देखि २६ सम्म आयोजना गरेको बेला बेइजिङका टिप्पणीहरू आएका छन्। तर अष्ट्रेलियाले यो सन्धिप्रतिको आफ्नो प्रतिबद्धता नहटेको बताएको छ, त्यसैले देशले सम्भव भएसम्म पारदर्शी तरिकाले हतियार प्राप्त गर्नेछ।
अष्ट्रेलियाका सहायक रक्षा मन्त्री टिम आयरेसले अगस्ट २ मा सम्मेलनमा भने कि उनले ूआणविक हतियारमुक्त र स्वतन्त्र प्रशान्त क्षेत्रू कायम राख्न अन्तर्राष्ट्रिय आणविक नियामक र समुदायसँग काम गरिरहेका छन्। ूसबै तीन साझेदारहरू हाम्रो कानूनी दायित्वहरू कायम राख्न र अप्रसार शासनको अखण्डतालाई बलियो बनाउन प्रतिबद्ध छन्। हामी केवल शासनको अखण्डतालाई समर्थन गर्दैनौं तर बलियो बनाउँछौं, ूउनले भने।
अष्ट्रेलिया, अमेरिका र बेलायतले सम्मेलनको संयुक्त कार्यपत्रमा भनेका छन् कि तीनवटै देश उच्च(गोपनीय प्रविधिलाई उच्च सम्भावित अप्रसार मापदण्डहरू पूरा गर्ने प्रावधान सहित हस्तान्तरण गर्न प्रतिबद्ध छन्। अष्ट्रेलियामा ूपूर्ण, वेल्डेड पावर इकाइहरूू को लागि ताकि तिनीहरूले युरेनियम संवर्धन वा इन्धन निर्माण गर्न आवश्यक पर्दैन।
