चीन कोभिड रिपोर्टिंगको लागी झाङ झानजस्ता नागरिक पत्रकारहरुलाई गायब गरिराख्नेछ : गोर्डन चांग
एक चिनियाँ नागरिक जो आफ्नो तानाशाही सरकारको असफल कोरोना भाइरस प्रतिक्रियाको रिपोर्टिंगको लागि जेलमा मर्न सक्छ कि गाथाले देखाउँछ कि चीन सत्य लाई दबाउनमा पूर्ण रूपमा सफल भएको छैन, लेखक गोर्डन चाङ भन्छन् ।
तर समय उनको र अरुको लागि समाप्त हुन सक्छ ।
झाङ झानलाई गत बर्ष झगडा उठाउने र समस्या भड्काउनेू आरोपमा चार बर्ष जेल सजाय सुनाइएको थियो । न्यु योर्क टाइम्सले यसहप्ता रिपोर्ट गरेको छ,, ‘कडा वुहान तालाबन्दी र भीडभाड अस्पतालहरुमा’ भन्ने उनको रिपोर्टपछि, साथै चिनियाँ आवरणको आफ्नै कडा आलोचना (भाइरसको प्रकोपको अप । उनी भोक हडतालमा छिन् र उनको वकिलका अनुसार स्वास्थ्य कमजोर भएको छ, र उनी आफ्नो सजायँको अपील गर्दिनन् किनकि उनी यो प्रक्रियालाई एक झुटको रूपमा हेर्छिन् ।
ू‘हामी कोभिड १९ को बारेमा धेरै जान्दछौं चिनियाँ सरकारले उनी जस्ता नागरिक पत्रकारहरुको कारणले हामीलाई चाहान्छ’, चांगले फक्स न्यूजलाई भने, ‘हामी यस रोगको बारेमा धेरै धेरै बहादुर व्यक्तिहरु को कारणले धेरै जान्दछौं । र यसैले म सोच्छु कि यहाँ फराकिलो कथा यो हो कि चीनले आफ्ना नागरिकहरुलाई सत्य बोल्नबाट रोक्न सकेको छैन ।’
झाङको वुहानमा जीवनको छोटो भिडियो एक कडा तालाबन्दीको अन्तर्गत र भाइरसको बारेमा चीनको कहानीको बारेमा उनको प्रश्नले उनलाई एक लक्ष्य बनायो ।
उनी र अन्य नागरिक पत्रकारहरुले चीनको आधिकारिक कथा विरुद्ध स्वतन्त्रता गुमाउने र अझ नराम्रो हुने खतरामा रिपोर्ट गरेका छन् । केहि दृश्यबाट गायब भईरहेछन् वा बिहिंग बार बन्द गरिरहेका छन् । चीनमा कुनै स्वतन्त्र प्रेस छैन, जसले राज्य र स्वामित्व मिडिया अंगहरुको माध्यमबाट देश र दुनियाँ भरमा प्रचार प्रसार गर्दछ । चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले महामारीको महत्वपूर्ण प्रारम्भिक महिनाहरुमा ह्वाइट ब्लोअरहरुलाई चुप लगाएको र वुहान इन्स्टिच्युट अफ भाइरोलोजीबाट लीक भएको सिद्धान्तलाई अस्वीकार गर्न जारी राखेको रिपोर्टहरुलाई बारम्बार अस्वीकार गर्दै आएको छ ।
झाङ झोउ वेइलिन र अन्य दर्जनौं पत्रकारहरुलाई जेलमा राखेकोमा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षकहरुले चीनको निन्दा गरेका छन् । चांगले चेतावनी दिए कि यो लामो समय नहुन सक्छ कि झांग जस्तै रेन्गेड्स बाट कुनै रिपोर्ट चीन को भित्र बाट आउँदैन।
उनले भने,‘सी जिन पिनले चीनलाई बाँकी विश्वबाट राम्ररी सफा र बन्द गरे पछि, उनी के गरिरहेछन्, हामी कहिल्यै थाहा पाउँदैनौं, उनले भने, नागरिक पत्रकारहरु, तपाइँलाई थाहा छ, त्यहाँ धेरै छन् । उनीहरु उनीहरुलाई सधैंको लागि गायब गर्न सक्दछन् र हामीलाई थाहा छैन । त्यसोभए कम से कम अहिले, चीन एक प्रकारको थोरै खुला छ त्यसैले हामी यी चीजहरु को बारे मा सुन्न सक्छौं । तर अन्ततः हामी गर्दैनौं र चीन आज भन्दा धेरै दमनकारी बन्ने छ ।
