इतिहासको सम्मान गरे आफ्नो सम्मान हुन्छ

नेपाल एकीकरण अभियानमा आफ्नो स्थानीय राज्यलाई बिलय गराए, आफ्ना राज्यका राजा मारे, लखेटे इत्यादि भनेर अन्य जिल्ला(तत्कालीन विभिन्न राज्य)का बासिन्दाले पृथ्वीनारायण शाहलाई ललकार्छन् । राजधानी काठमाडौँ सारेर पृथ्वीनारायण शाहले अन्याय गरे भनी गोरखाबासी पनि उनैलाई ललकार्छन् ।

घोँडा चढ्ने लड्छ, गाली पनि ताली पनि काम गर्नेले नै पाउँछ । पृथ्वीनारायण शाहले अहिलेको सिँगो नेपाल निर्माणको जग हाले । पछि त्यसलाई बिस्तार गर्ने काम बहादुर शाह, राज्यलक्ष्मीदेवी आदिले गरे । सुँगौली सन्धीले जे जति गुमाए पनि पृथ्वीनारायण शाहले अहिलेको नेपाल भन्दा धेरै ठूलो नेपाल निर्माण गरेका थिए ।

त्यसैले उनलाई राष्टूनिर्माता भन्नुपर्छ भन्नेमा अहिले प्राय सबै दलका शीर्ष नेता स्वीकार्ने ठाउँमा पुगेका छन् ।
२० बर्षे अल्लरे जोश सँधै रहिरहन्छ झैँ गरी इतिहासलाई उपेक्षा गर्दै पृथ्वीनारायण शाहको सालिक ढाल्ने हातहरु पनि अहिले उनको सालिकमा माल्यार्पण गर्ने ठाउँमा छन् ।

अल्लरेमा आफू पनि कच्चा व्यवहार गर्ने, अरुलाई पनि कच्चा ब्यबहार गर्न उद्दत गरेकाहरु पनि अहिले परिपक्व भएका छन् । मुलुकको वाग्डोर सम्हाल्नेले बिगत जे गरे पनि त्यो त्यतिबेलाको समयको माग थियो ।

एउटै माग दिगदिगंत रहिरहन्न । समय, परिस्थिति, परिवेश बदलिएसँगै मान्छेका माग बदलिँदै जान्छन् । त्यही बमोजिम निर्णय गर्दै जानुपर्छ । तर अहिले त्यो बेलाको निर्णय ठिक भएन भनेर त्यत्तिका ठूला व्यक्तित्व र उनका निर्णयहरुमाथि सत्तोसराप गर्नेहरु अबुझ हुन् ।

पृथ्वीनारायण शाहले टुटफुट भएर आफैआफै लडेर सिद्धिन लागेका बाइसी, चौबिसी राज्यहरुलाई एकढिक्का बनाई बलियो बनाउन लागि परे । उनले साम्राज्य फैलाएका होइनन् । उनले गोरखा राज्य विस्तार गरेका पनि थिएनन् त्यसैले त नाम पनि नेपाल राखे, राजधानी पनि काठमाडौँ बनाए । त्यसैले उनका कार्यलाई संकुचित रुपले होइन, बृहङ्गम रुपले हेरौँ । उनको योगदानको कदरको खाँचो छ ।