गोरखामा रोहिग्या शरणार्थी श्रम गर्दै, ताइवानी नागरिक धर्म प्रचार गर्दै
बर्माको रखायन प्रान्तबाट सन् २०१२ मा भागेर नेपाल पसेका ३० बर्षका अबुल उस्मान सपरिवार गोरखामा बस्दै आएका छन् । बिगत पाँचबर्षअघिदेखि २५ बर्षकी श्रीमती सेतारा बेगम, पाँचबर्ष र तीनबर्षकी छोरी आशिका बिबी र प्रविना आतव र साला अनवर सदेकको साथमा गोरखा नगरपालिका २ कोखेआहालेस्थित प्रहरीचौकीको आडैमा डेरा गरेर बस्ने गरेका हुन् ।
उनले अन्य रोहिंग्या शरणार्थीको साथ लिएर भूकम्प पीडितहरुको घर बनाउने काम गरिरहेको स्थानीय गयासुद्धिन मियाँले जानकारी दिए । उनीहरु गोरखा नगरपालिका २ कोखे आहाले, डेरागाउँ, अश्राङ, झिँगटे, कोखे लगायतका मुस्लिम बस्तीमा घर बनाउने काम गर्ने मियाँले जानकारी दिए ।
२०७२ सालको भूकम्पका बेलादेखि घर पुनर्निर्माणको काम गर्दै आएका उनीहरु कोरोना महामारीका बेला पनि सोही काममा ब्यस्त रहेको बताउँछन् ।
शरणार्थीलाई शिविरबाट बाहिर निस्केर काम गर्नुलाई अबैध मानिए पनि उनीहरु बिगत पाँचबर्षदेखि गोरखामा काम गरिरहेका हुन् ।
रोहिंग्या शरणार्थीले भूकम्पपछि यहाँको मुस्लिम बस्तीका करिब ५० भन्दा धेरै घर बनाइसकेका स्थानीयबासी बताउँछन् । ‘आहाले, गाईखुर, डेरागाउँ र झिँगटेमा काम गर्यौं’, शरणार्थीहरुमध्यका टिम लिडर अबुल उस्मान भन्छन्, ‘ठेक्का लिन्छौं । अनि काठमाडौं कपन शिविरबाट मान्छे बोलाउँछौं र काम गर्छौं । एक महिनामा एउटा घर तयार गरिदिन्छौं ।’ मुस्लिम बस्तीबाहेक कामका लागि अरु गाउँमा भने अहिलेसम्म नगएको उनीहरु बताउँछन् ।
भूकम्प पीडितका लागि आउने तीनलाख रुपैंयामा अनुदानको घर उनीहरुले बनाएका स्थानीयबासी बताउँछन् । अरुले भन्दा धेरै नै सस्तो दरमा काम गर्ने भएकाले गाउँलेले उनीहरुलाई खोजीखोजी काम दिने गरेको स्थानीयबासीको भनाइ छ ।
कपन शिविरमा हाल तीनसय ८४ जना रोहिङ्ग्या शरणार्थी आश्रित छन् । संयुक्त राष्टूसंघले खाद्यान्न सहायता दिन छाडेपछि उनीहरु बिभिन्न ठाउँमा श्रम गर्दै जीविका चलाइरहेका छन् । प्रहरी प्रशासनलाई यसबारे जानकारी भए पनि कडाइ गरेको पाइएको छैन ।
ताइवानबाट भिजिट भिसामा आएका एक ताइवानी गोरखामा लामो समयदेखि धर्मप्रचारमा सक्रिय छन् । ताइवानको ताइचुङ सिटीबाट आएका ३६ बर्षका मेङ सेइन चेङ बिगत लामो समयदेखि गोरखामा धर्म प्रचारमा सक्रिय रहेका हुन् ।
‘१५ बर्षअघि बिजनेश भिसामा नेपाल आएको हुँ । काठमाडौंको नयाँ बानेश्वरमा होङजिन होटल छ’, उनी भन्छन्, ‘तर अहिले होटल छैन । अहिले गोरखामा चाइनिज भाषा सिकाउने गर्छु ।’ उनले तावा धर्म प्रचार गर्ने गरेको पनि स्वीकार गरे । ‘गोरखा बजार र आसपासका धेरै गाउँहरुमा मेरा साथीहरु छन् । घरघरमा गएर भेट्छु’, उनी भन्छन्, ‘गैरीकुवामा तावा मन्दिर बनाउन सुरु गरेका थियौँ । जग्गाको विवादका कारण अधुरो रहेको छ ।’
प्रशासन कार्यालयले कडाइ गरेपछि गत चैत महिनामा गोरखा छोडे पनि फेरि एक महिनाअघि आएर धार्मिक गतिविधिमा सक्रिय रहेको उनले बताएका छन् । उनी रोहटेपानीस्थित नेपाल मगर संघको कार्यालय भवनको माथिल्लो तलामा डेरा गरी बस्छन् । सोही ठाउँमा स्थानीयहरुलाई भेला गरी चिनियाँ भाषा सिकाउने काम गर्ने गर्छन् ।
सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी देवी खत्री पाण्डेले अवैध रुपमा बस्दै आएका विदेशी नागरिकलाई जिल्ला छाड्न सचेत गराइसकिएको बताएकी छन् ।
